Degawd newydd, Is-lywydd newydd

Dr Olwen Williams OBE, Is-lywydd newydd Coleg Brenhinol y Meddygon, yn pennu ei gweledigaeth ar gyfer 2020 a thu hwnt

Mae wir yn anrhydedd cael dechrau fy nhymor fel Is-lywydd Coleg Brenhinol y Meddygon ar gyfer Cymru, ac rwyf yn edrych ymlaen at weithio ar ran ein 1,300 o aelodau yng Nghymru ar amryw o flaenoriaethau.

Hoffwn ddechrau drwy ddiolch o galon i’m rhagflaenydd, Dr Gareth Llewelyn, sydd wedi bod yn arwain ein gwaith yng Nghymru yn rhagorol dros y tair blynedd diwethaf. O dan arweiniad Gareth, mae Coleg Brenhinol y Meddygon wedi cydnabod ein hunaniaeth Gymreig fwyfwy, yn arbennig drwy fabwysiadu ‘Coleg Brenhinol y Meddygon Cymru’. Rydym wedi cyhoeddi pum adroddiad mewn tair blynedd ac wedi cynnal 18 o ddigwyddiadau a gweithgareddau pwysig ledled Cymru. Mae Gareth wedi bod yn frwdfrydig iawn yn ei waith, ac rwyf yn awyddus i gymryd yr awenau ganddo.

Drwy gydol fy ngyrfa, rwyf wedi canolbwyntio ar fynd i'r afael â phrif faterion y dydd, ac mae fy ymrwymiad cadarn i gydraddoldeb ac amrywiaeth wedi fy ysgogi. Yn fy rôl fel meddyg ymgynghorol mewn meddygaeth genhedlol-wrinol a HIV, mae fy ngwaith clinigol wedi golygu gweithio gyda’r bobl sydd ‘ar gyrion’ gofal iechyd. Rwyf bob amser wedi ceisio gwneud yn siŵr bod pobl agored i niwed yn gallu cael gofal iechyd o ansawdd uchel. Dyna pam rwyf yn credu bod rhaid i ni roi blaenoriaeth i gydraddoldeb ac amrywiaeth yn ein holl waith a dylem groesawu Deddf Cenedlaethau'r Dyfodol yng Nghymru.

Rwyf wir yn credu y dylem lwyr gefnogi ein gweithlu yng Nghymru a gwneud i ni i gyd deimlo ein bod yn cael ein gwerthfawrogi ddigon i aros yn y GIG. Rwyf wedi ymrwymo i wneud yn siŵr ein bod ni’n datblygu arweinyddiaeth a lles drwy gydol gyrfa meddyg; rwyf yn cefnogi model y Prif Gofrestrydd yn llwyr a byddaf yn gwneud yr hyn y gallaf i wneud yn siŵr ei fod yn mynd o nerth i nerth.

Rwyf yn byw yng ngogledd Cymru, felly rwyf yn gweld bod materion gwahanol yn berthnasol ar draws rhanbarthau Cymru, ac rwyf yn bwriadu deall y gwahaniaethau hyn. Rwyf yn mwynhau’r cyfle o gael gweithio ar draws holl ranbarthau Coleg Brenhinol y Meddygon ar ran ein holl aelodau. Rwyf yn bwriadu cryfhau ein cysylltiadau â chanolfan Gwella Ansawdd Coleg Brenhinol y Meddygon yn Lerpwl, a gwneud yn siŵr bod cynrychiolydd o bob Bwrdd Iechyd yng Nghymru yn rhan o’r gyfadran Gwella Ansawdd, gan gydlynu gwaith â Gwelliant Cymru.

Rydym yn wynebu heriau sylweddol yng Nghymru, yn arbennig o ystyried yr ansicrwydd gwleidyddol hefyd. Mae meysydd fel y gweithlu meddygol, sicrhau gofal o safon uchel i gleifion a rhoi sylw i anghydraddoldebau iechyd yn flaenoriaethau allweddol i Goleg Brenhinol y Meddygon Cymru. 

Felly, mae’n hanfodol ein bod ni’n dylanwadu ar y rhai sy’n gwneud penderfyniadau ac mae etholiadau’r Senedd y flwyddyn nesaf yn gyfle gwych i ni wneud hynny. Rydym wedi cyhoeddi ein galwadau ar gyfer llywodraeth nesaf Cymru, ac rydym yn gofyn i’r llywodraeth wneud y canlynol:

  • grymuso cleifion a chlinigwyr i arwain ar newid sefydliadol i’r GIG a newid i'r gweithlu
  • cynyddu nifer y myfyrwyr meddygol a’r meddygon ôl-radd yng Nghymru
  • cyflawni’r ymrwymiad i roi blaenoriaeth i iechyd a lles gweithlu'r GIG
  • amddiffyn gwaith ymchwil meddygol ar y rheng flaen os bydd y DU yn gadael yr UE
  • cyflwyno Deddf Aer Glân, buddsoddi mewn gwasanaethau gordewdra arbenigol a rhoi sylw i anghydraddoldebau iechyd.

Rwyf yn edrych ymlaen at gysylltu ag aelodau’r Cynulliad a rhanddeiliaid allweddol eraill i wneud yn siŵr bod y meysydd blaenoriaeth hyn yn cael sylw.

Os yw ‘meddygaeth yn wych’ - ac rwy’n credu ei bod! - yna rhaid i ni gael sefydliad rhagweithiol, ymatebol ac uchel ei barch, fel Coleg Brenhinol y Meddygon, i gefnogi ein haelodau yn y cyfnod hwn o ansicrwydd. Rwyf yn gwybod fy mod i mewn sefyllfa unigryw, fel Is-lywydd Coleg Brenhinol y Meddygon dros Gymru, i lunio a dylanwadu ar ‘Gynllun Clinigol Cenedlaethol i Gymru’ Llywodraeth Cymru, ac rwyf yn edrych ymlaen at wneud hynny.

Unwaith eto, mae’n fraint cael gwasanaethu fel Is-lywydd Coleg Brenhinol y Meddygon dros Gymru, ac rwyf yn edrych ymlaen at gwrdd a gweithio â nifer ohonoch chi dros y tair blynedd nesaf.

Diolch,

Dr Olwen Williams