Home » News » RCP is-lywydd Cymru: Llesiant – ein cleifion, ein teuluoedd, ein hunain

RCP is-lywydd Cymru: Llesiant – ein cleifion, ein teuluoedd, ein hunain

Mae Dr Olwen Williams yn rhannu ei meddyliau am les ein cleifion, ein teuluoedd a ninnau yn ystod pandemig COVID-19.

Yn ystod y cyfnod estynedig hwn o gyfyngiadau symud, rwyf wedi cael fy hun yn canolbwyntio mwy a mwy ar adfer. Nid i wasanaethau clinigol yn unig, ond i ninnau hefyd fel ffisigwyr. 

Mae lledaeniad COVID-19 wedi taro Cymru ar gyfraddau gwahanol, gan effeithio ar y de yn y lle cyntaf cyn cyrraedd y gogledd ddechrau mis Mai. Drwy gydol y cyfnod digynsail hwn, rwyf wedi cael fy ysbrydoli gan y ffordd mae ein gweithlu GIG wedi cefnogi ei gilydd wrth iddynt weithio ar draws y maes iechyd a gofal cymdeithasol.

Gwelwyd newid aruthrol yn y ffordd mae gwasanaethau’n cael eu darparu, fel cynnal rhith ymgynghoriadau ar fideo neu dros y ffôn. Mae’n bwysig ein bod ni’n mabwysiadu’r newidiadau cadarnhaol yn ogystal ag ymdrin â rhai o’r pryderon yn gysylltiedig â niwed posib o ganlyniad i’r cyfyngiadau symud.

Gyda newid fe ddaw teimlad annifyr, gydag ansicrwydd fe ddaw pryder – yr ymdeimlad o beidio â gallu rheoli ein tynged ein hun. Bydd pob un ohonom yn mynd drwy’r broses hon, boed hynny ar y ‘rheng flaen’ neu wrth gael ein 'gwarchod’. Bydd hyn hefyd yn digwydd ar gyfraddau gwahanol dros yr ychydig wythnosau, misoedd neu flynyddoedd nesaf.

Bydd yn rhywbeth a fydd yn effeithio ar ein llesiant, felly mae hi nawr yn bwysicach nag erioed i fuddsoddi mewn ‘hunan-ofal’. Mae gan Goleg Brenhinol y Meddygon adnoddau rhagorol, sy’n cynnwys yr adnodd iechyd meddwl a lles. Yng Ngholeg Brenhinol y Meddygon Cymru mae grŵp o gymrodyr hŷn, seiciatrydd cyswllt ac aelodau o Addysg a Gwella Iechyd Cymru (AaGIC) yn gweithio ar y ‘Map Adfer Llesiant ar gyfer Ffisigwyr’.

Llesiant sydd wedi bod yn flaenllaw yn ystod y sesiynau ffonio-i-mewn wythnosol gyda’n prif swyddog meddygol yng Nghymru, Dr Frank Atherton, sy'n cydnabod bod cefnogi ein llesiant yn cynnwys y gallu i gael gafael ar gyflenwad digonol o gyfarpar diogelu personol cywir, a mynediad at brofion a chanlyniadau prydlon ar gyfer COVID-19. Rydym hefyd wedi rhoi gwybod iddo fod y staff meddygol wedi blino’n lân.

Rwyf wedi cael sawl cyfarfod pwysig yn ddiweddar ynglŷn â'r problemau sy'n wynebu ein gweithlu.

Yn ystod fy rhith-gyfarfod gyda Dr Andrew Goodall, Prif Swyddog Gweithredol GIG Cymru, cefais gyfle i leisio fy mhryderon ynghylch Cyfarpar Diogelu Personol, profion a llesiant, yn ogystal â’r dymuniad a’r angen am gyfleoedd hyfforddi, dysgu a datblygiad proffesiynol parhaus. Calonogol oedd gweld y materion hyn yn cael eu cynnwys yn y cynllun ‘adfer’ ar gyfer Chwarter 1 GIG Cymru. Mae Coleg Brenhinol y Meddygon Cymru wedi bod yn gwthio am gynllun adfer cynhwysfawr ar gyfer y cyfnod ar ôl COVID-19, a bydd yn parhau i gefnogi’r gwaith hwn yn y dyfodol.

Hefyd yn ddiweddar, cefais gyfle i gwrdd â chomisiynwyr Cenedlaethau’r Dyfodol a Phobl Hŷn, yn ogystal â Phrif Swyddog Gweithredol Comisiwn Bevan. Y neges hollbwysig drwy gydol y cyfarfodydd hyn yw na ddylem ddychwelyd i’r hen ffyrdd o weithio; rhaid i ni fabwysiadu’r pethau newydd sy'n addawol a rhoi’r gorau i’r pethau sy'n anaddas i’r diben. Fel coleg brenhinol yng Nghymru, mae’r dull gweithredu cyfunol hwn wedi bod yn rhan o drafodaethau gwella ansawdd cyfnod adfer COVID-19 ac rwy’n gwerthfawrogi eich barn ar y ffordd ymlaen.

Byddaf yn rhoi tystiolaeth i Bwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon Senedd Cymru ddydd Iau 4 Mehefin. Bydd canlyniadau tri arolwg Coleg Brenhinol y Meddygon o aelodau a chymrodyr ar effaith COVID-19 ar y gweithlu yn rhan o’n sylfaen dystiolaeth. Diolch i chi am roi o’ch amser i ymateb i’r arolygon, mae eich adborth yn werthfawr iawn.

Drwy fabwysiadu system fideogynadledda fel llwyfan ar gyfer ein cyfarfodydd, mae’n golygu bod busnes y coleg wedi parhau mor agos i’r arfer â phosibl, yn ogystal â chael ôl-troed sy’n fwy carbon niwtral! Rydym wedi bod yn cynnal ein cyfarfod gweithredol Cymru, a chyfarfodydd pwyllgor cynrychiolwyr rhanbarthol a thiwtoriaid coleg dros fideogynhadledd ers i’r cyfyngiadau symud ddechrau.

Mae'r ffordd rydym yn dysgu hefyd wedi newid – gyda gweminarau, rhith-sesiynau tiwtorial a'r RCP Player a lansiwyd yn ddiweddar. Y gobaith yw dechrau cynnal cynadleddau wyneb yn wyneb eto o ganol fis Medi, ac mae ein cyfarfod ar y cyd ym maes meddygaeth gyda Chymdeithas y Meddygon yng Nghymru wedi’i nodi yn y dyddiadur ar gyfer mis Tachwedd. Felly, byddwn yn galw am gyflwyniadau cryno ar gyfer y posteri yn fuan.

Dros y 9 wythnos ddiwethaf, rwyf yn wir wedi gwerthfawrogi’r cysylltiadau wythnosol gan ein llywydd a’n cofrestrydd. Mae Bod a Donal wedi dangos gwir arweiniad tosturiol yn ystod yr argyfwng hwn. Mae gan adran COVID-19 ar wefan Coleg Brenhinol y Meddygon bentwr o wybodaeth ac mae’n crynhoi cynlluniau COVID-19 pob un o’r cymdeithasau arbenigwyr meddygol - mae’n werth cael golwg. Mae pethau wedi newid yn anhygoel o gyflym, ac mae cyfathrebu’n hollbwysig.

Mae croeso i chi gysylltu â mi os ydych angen cyfle i rannu baich.

Cadwch yn ddiogel,
Olwen